ترجمة "ali" إلى العربية

(Ar. ālet’in nispet eki -і almış şekli ālі) Âletle ilgili, âlete dâir: Ticârî, fikrî ve âlî münâsebet... (Ziyâ Gökalp).

(Ar. ‘uluvv “yüce olmak”tan ‘ālі) 1. Yüksek olan, yüce, ulu: “Âlî köşk.” “Âlî binâ.” 2. mec. Değeri yüksek, şerefli: “Âlî mevki.” “Âlî rütbe.” Gönlüm en âlî vefâ-girdâr iken / Bilmedin ettin harâb ey dil-şiken (Muallim Nâci). 3. Derece bakımından en yüksek ve özel yetkilere sâhip olan: “Âlî komiser.” “Âlî mahkeme.” “Dîvân-ı âlî.” “Meclis-i âlî.” 4. Nezâket ifâdesi olarak tamlamalarda kullanılır: “Rey-i âlîniz.” “Fikr-i âlîsi.” Efendim bu ziyâretten maksad-ı âlîniz... (Ahmed Midhat Efendi). ■ Önüne geldiği kelimelere “yüce, yüksek” mânâsı katarak Farsça usûlüyle birleşik sıfatlar yapar: Âlî-baht: Bahtı yüksek, çok tâlihli. Âlî-cah: Mevkii yüksek, yüksek rütbeli: “Pâdşâh-ı âlî-cah.” Âlî-himem (himmet): Himmeti yüksek olan: Âsaf-ı âlî-himem hem-nâm-ı pâk-i Murtazâ (Fıtnat Hanım). Sen de bir hekîm-i âlî-himemsin / Bir avuç kanımdan geç efendim geç (Erzurumlu Emrah). Âlî-kadr: Derecesi ve kıymeti yüksek. Âlî-makam: Yeri, makāmı yüksek. Âlî-neseb: Soyu yüce, yüce soylu: Âlî-neseb sultân idi / Şâh-ı cihâna kıydılar (Kâtip Çelebi’den Seç.). Âlî-şan: Şanı ve şerefi büyük, çok değerli.