ترجمة "Arif" إلى العربية

(Ar. ‘irfān “bilmek, tanımak”tan ‘ārif) 1. Çok anlayışlı, hakkıyle bilen, gördüğünü uzun düşünmeye gerek kalmadan hemen kavrayacak yetenekte olan (kimse), irfan sâhibi, ehlidil: O yâr bize yine nâme yollamış / Ârif olan sözlerinden anlamış (Karacaoğlan). Dinleyen söyleyen kadar ârif / Seyreden oynayan kadar hassas (Yahyâ Kemal). Anadolu âlim değildir, fakat âriftir; kolay tesir altında kalmaz; vak’alar karşısında öyle sağlam mantığı, öyle umulmaz sezişleri vardır ki insanı hayrette bırakır (Reşat N. Güntekin). 2. i. tasavvuf. Allah’ın sırları kendisine açılmış olan seçkin kul, herkesin göremediği mânevî gerçekleri gören, anlayan kimse [Tasavvuf anlayışına göre ârif âlimden farklıdır. Âlim dış âlemi bilen, ârif ise ezel sırları kendisine açılmış olan, Allah’ı, kâinâtı, nefsini tanıyan, bilen, irfan sâhibi kimsedir]: Ârif ol, ilm-i ledünden ders alıp Allâh’ı bil (Mehmed Ali Dede Baba’dan). İlm ise maksad eğer ârif-i nefs ol Gālib / Kendini bilmeyen âlim gibi nâdân olmaz (Leskofçalı Gālib). Bu şiirde çiçek hayâtın, dînin ve kâinâtın sırlarını anlamış bir ârif hüviyeti taşır (Ahmet Kabaklı). ѻ Ârif olan anlar (anlasın): Anlamı gizli, îmâlı bir söz söylendiği zaman kullanılır. Ârife târif gerekmez: Anlayışlı ve irfan sâhibi olanlara bir şeyi uzun uzun anlatıp târif etmeye gerek yoktur, hemen anlayıverirler.